Nhiều gia đình đã gắn bó với nghề nuôi tôm qua nhiều năm. Cha mẹ tích lũy kinh nghiệm từ từng mùa vụ, hiểu con nước, hiểu ao nuôi và quen với những công việc tưởng như rất nhỏ nhưng lại ảnh hưởng đến cả quá trình nuôi.
Rồi đến một ngày, con cái lớn lên, đi học và bắt đầu công việc ở thành phố. Có người trở về, cũng có người chọn ở lại. Khi đó, câu chuyện kế thừa nghề nuôi tôm không còn đơn giản là ai sẽ tiếp quản vuông tôm, mà còn nằm ở một vấn đề khác: thế hệ sau có muốn tiếp tục công việc theo cách mà thế hệ trước từng làm hay không?
1. NGHỀ NUÔI TÔM KHÔNG CHỈ CẦN KINH NGHIỆM, MÀ CÒN CẦN SỨC NGƯỜI
Nuôi tôm, đặc biệt với mô hình quảng canh và quảng canh cải tiến, không phải là công việc chỉ cần thả tôm rồi chờ đến ngày thu hoạch.
Trong suốt quá trình nuôi, người nuôi phải thực hiện nhiều công việc trên ao như phân bổ thức ăn, rải vi sinh, khoáng và các chế phẩm xử lý nước. Với những ao có diện tích rộng, việc đi lại và đưa vật tư đến từng khu vực cũng mất không ít thời gian và công sức. Đây cũng là những khó khăn thực tế của mô hình nuôi tôm quảng canh: ao rộng, khó cơ giới hóa, người nuôi phải đi xuồng hoặc đi bộ nhiều, trong khi việc phân bổ vật tư chưa phải lúc nào cũng đồng đều.
Kinh nghiệm của người nuôi vì thế rất quan trọng. Nhưng khi tuổi tác tăng lên, những công việc cần sức người vẫn phải được thực hiện đều đặn qua từng vụ nuôi.
2. VÌ SAO NGƯỜI TRẺ KHÓ MUỐN QUAY VỀ VỚI AO TÔM?
Một người trẻ lớn lên trong gia đình làm tôm thường đã quá quen với hình ảnh cha mẹ làm việc ngoài ao, di chuyển bằng xuồng, trực tiếp cho ăn và xử lý từng công việc trong quá trình nuôi.
Khi lên thành phố học tập và làm việc, họ tiếp xúc với một môi trường rất khác: công việc có thiết bị hỗ trợ, phần mềm, dữ liệu và nhiều quy trình được tổ chức rõ ràng.
Vì vậy, việc một người trẻ không muốn trở về chưa chắc đồng nghĩa với việc họ không trân trọng nghề của gia đình. Có thể điều khiến họ e ngại chính là cách công việc được thực hiện.
Nếu trở về để tiếp quản ao tôm nhưng vẫn phải làm tất cả những công việc thủ công mà cha mẹ từng làm, nghề cũ rất khó tạo ra cảm giác đây là một hướng đi mới.
3. KHI CÁCH LÀM NGHỀ THAY ĐỔI, CÂU CHUYỆN KẾ THỪA CŨNG CÓ THỂ KHÁC
Một nghề truyền thống có thể được tiếp nối mà không nhất thiết phải giữ nguyên mọi cách làm.
Với nuôi tôm, công nghệ có thể tham gia vào những công việc cụ thể thay vì thay thế hoàn toàn vai trò của người nuôi. Người nuôi vẫn là người quyết định lượng thức ăn, thời điểm điều chỉnh và cách chăm sóc ao. Thiết bị hỗ trợ phần thực hiện, ghi nhận và theo dõi quá trình vận hành.
Khi đó, người tiếp quản ao tôm không nhất thiết phải trực tiếp làm tất cả mọi việc bằng sức người. Họ có thể dành nhiều thời gian hơn cho việc quản lý ao, theo dõi dữ liệu và đưa ra quyết định dựa trên quá trình nuôi.
Đó cũng là cách để kinh nghiệm của thế hệ trước và tư duy công nghệ của thế hệ sau có thể cùng tồn tại trong một nghề.
4. AIRBOOTS S16-S: ĐƯA CÔNG NGHỆ VÀO NHỮNG CÔNG VIỆC HẰNG NGÀY TRÊN AO
Airboots S16-S được phát triển dành cho ao nuôi tôm quảng canh và quảng canh cải tiến, tập trung vào những công việc phân bổ vật tư thường xuyên trong quá trình nuôi.
Robot có thể thực hiện việc phân bổ thức ăn, phun hoặc rải vi sinh, rải khoáng và phân bổ các chế phẩm xử lý nước.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc robot thực hiện công việc thay cho một phần thao tác thủ công. Trong quá trình vận hành, hệ thống còn ghi nhận thời gian, tốc độ, đường chạy, quãng đường, lượng vật tư sử dụng và trạng thái pin. Ứng dụng cũng hỗ trợ lưu kết quả kiểm tra nhá và lý do điều chỉnh lượng thức ăn.
Nhờ vậy, công việc trên ao có thể được nhìn lại bằng dữ liệu thay vì chỉ dựa vào việc ghi nhớ sau mỗi lần vận hành.
5. KẾ THỪA NGHỀ NUÔI TÔM KHÔNG NHẤT THIẾT PHẢI LÀM GIỐNG CHA MẸ
Thế hệ trước có kinh nghiệm. Thế hệ sau có thể mang đến cách quản lý mới, công nghệ mới và tư duy mới.
Hai điều đó không đối lập.
Với Airboots S16-S, triết lý vận hành vẫn đặt người nuôi ở vị trí quyết định. Robot hỗ trợ thực hiện công việc chính xác hơn, lưu dữ liệu đầy đủ hơn và giảm bớt lao động thủ công.
Vì vậy, kế thừa không nhất thiết có nghĩa là người con phải trở thành một người nuôi tôm giống cha mẹ mình.
Có thể, kế thừa là giữ lại nghề, giữ lại kinh nghiệm của gia đình nhưng thay đổi cách mình làm nghề.
KẾT LUẬN
Một nghề muốn đi qua nhiều thế hệ không chỉ cần người tiếp quản, mà còn cần một cách làm phù hợp với thế hệ tiếp theo.
Với nghề nuôi tôm, kinh nghiệm của cha mẹ vẫn là nền tảng quý giá. Công nghệ có thể tiếp tục phần còn lại bằng cách hỗ trợ những công việc lặp lại, giảm lao động thủ công và đưa dữ liệu vào quá trình vận hành.
Khi đó, người con trở về không nhất thiết phải sống lại công việc của cha mẹ như ngày trước. Họ có thể tiếp quản vuông tôm bằng kiến thức của thế hệ mình, trên nền tảng nghề nghiệp mà gia đình đã gây dựng qua nhiều năm.
CÔNG TY TNHH SHOES AGTECH
Hotline: 088 600 88 55
Website: shoesagtech.com
Email: shoes.jsc@gmail.com
Tiktok: https://www.tiktok.com/@shoesagtech
Youtube: https://www.youtube.com/@ShoesAgtech
Address: Tòa nhà A9 – 1333/34 Lê Thị Chợ, P. Phú Thuận, TP.HCM, Việt Nam.
Address in Singapore: 18 Sin Ming Lane, #07-13, Midview City, Singapore.